فرهنگ عقايد و مذاهب اسلامى - سبحانی، علیرضا - الصفحة ١٩٤ - ١٠ نياز انسان به وحى در آغاز تكليف

٨. پيامبران و فرشتگان

اماميه معتقدند كه پيامبران برتر از فرشتگانند، در حالى كه اعتقاد معتزله بر خلاف اين است.

٩. جبر و تفويض

اماميه مى گويند: انسان در زندگى خود مجبور و بى اختيار نيست، و هر كارى را با اختيار ناشى از اراده خويش انجام مى دهد و در عين حال وانهاده هم نيست كه فعل او هيچ نوع ارتباطى با خداوند نداشته باشد و به تعبير معروف: «لا جبر ولا تفويض بل أمر بين الأمرين»، در حالى كه معتزله انسان را وانهاده مى دانند و معتقدند كه كار انسان، ارتباطى با خدا ندارد و به اصطلاح، او در كار خود، مستقل است.

١٠. نياز انسان به وحى در آغاز تكليف

اماميه معتقدند كه انسان ها در آغاز تكليف، نياز به هاديان الهى و رسولان خدا دارند كه بدون هدايت آنان، پى به راه راست نمى برند، در حالى كه معتزله مى گويد: خرد انسان، او را از دليل سمعى و الهى بى نياز مى سازد.

اينها يك رشته اصولى است كه اماميه در آنها از معتزله فاصله گرفته و بسيارى از اشاعره با آنان به موافقت برخاسته اند.

البته بسيارى از اين اصول، اصول كلامى هستند كه هرگز اعتراف به آنها به صورت تفصيل، لازم و واجب نيست، و لذا نبايد اين اصول، مايه تفرقه بنيادى در ميان مسلمانان گردد.